آق قَیین

همه‌میز بیر ملتمیز

بهار. دله‌لر کۉمکۉک لباسگه بورکنگن. قیزغلداقلر یشیل میسه‌لرنی قوچیب، شباده بیلن اۉینیدی. شونده‌ی گۉزل طبیعت قۉینیده اۉتلب یورگن قۉیلردن بیری میسه‌لرنینگ گلینی یېب، تۉییب، قۉزیچاغینی بغریگه باسیب اوخلب قالیبدی. چۉپان اېسه سوروینی هیده‌ب قۉتنگه آلیب باریبدی. بیر پیت قۉی کۉزینی آچیب قره‌سه سورویدن داو۔درک یۉق. یاریدن ایریلگن بیر ییل ییغلیدی، اېلیدن ایریلگن بیر عمر ییغلیدی، دېگنلریدېک، قۉی هم قۉزیچاغینی بغریگه باسیب کۉز یاشینی دریا قیلیب، سوروینی اختره باشلبدی.

آدم مونچه لر آلغیر بۉلمسه...

        قیناتم‌ نینگ قییناغی جانیمگه تېگدی. بیر اۉغیل‌ نینگ آته‌سی بۉلیشیمگه قره‌می، «قیزیم‌ نینگ قلینینی اوزمه‌سنگ، خاتنینگنی آلیب کېتالمه‌یسن» دېب ایکّی آیاقنی بیر اېتیککه سالیب آلگن. مردکارلیک پولیدن قلیننی اوزه من دېسم، خاتین بیر عمر آته‌سینیکیده قالیب کېتشیگه تۉغری کېله دی. خدا اۉریب آته دن قالگن اۉشه بیر پرچه یېرنی ساتیشگه هم کۉزیم قییمه دی. قۉلیمنی بورنیمگه تیقیب هر کېچه قیناته‌نیکیگه کیریب باریشگه غیرتیم یۉل بېرمیدی. بارمَی دېسم، باله‌لرنی ساغینسم... اېی بو کونیمدن کۉره دنیادن خاتینسیز اۉتگنیم  یخشیراق اېمس‌ میدی؟.. پریشان فکرلریم بیلن باشینگیزنی آغریتیب قۉیگن بۉلمه‌یین تغین. یخشیسی، کېلینگ، یاش باشیمدن کېچیرگنلریمنی سیزگه حکایه قیلیب بېره‌ی:

 کمپیر نینگ دردی...

سۉنگگی کونلرده کمپیر نینگ اینجیقلیگی آشیب، گاه کېلینی بیلن اوریشیب، گاه نبیره‌لری بیلن سۉکیشیب، تارتسه اوزیله‌دیگن، قۉییب يوبارسه سۉ‌زیله‌دیگن بۉ‌لیب قالگن اېدی.

 همه گپ پولده

          سرطان نینگ جزیرﮦمه کونلریدﮦ بغرینگنی سلقین سایه‌‌لرگه بېریب، تۉییب۔تۉییب اوخله‌گینگ کېله‌دی. اما قه‌ یېردﮦ دېیسیز، خدا بونی بیزگه نصیب اېتمه‌گن. «یاتیب یېسنگ، توروم تاغ چیدﮦ‌مس» دېیدیلر، اخی. شو اوچون هم تنیمدﮦ تینیم، روحیمدﮦ راحت یۉق. ایچیمدﮦ سوو ایسیمیدی. فلان نرسه فلان یېردﮦ ارزانراق دېگن میش‌۔میشنی اېشیتسم بار می، ایکّی آیاق اۉزیمدن بۉلسه، ایکّی آیاقنی قرض آلیب اۉشه تمان یوگورﮦمن.

سیچقانلر دمیگه اېلک باغلنگ

          سیچقانلر قۉلیدن دا‌ا‌‌ا‌‌...د! یوز داد، مینگ فریاد!

          عزیزلریم، دنیاده‌گی برچه عذاب۔عقوبتلرگه چیده‌سه بۉلر اېکن، لېکن تېکین تماق سیچقانلر جفاسیگه سیره هم چیده‌ب بۉلمس اېکن. نېگه دېیسیز می؟ اۉزینگیز بیر اۉیلب کۉرینگ، بو تېکین تماقلر بار۔یۉغینگیزنی آرقه‌لب کېته بېرسه۔ده، سیز اینده‌شگه حقینگیز بۉلمی، آرقه‌سیدن ییغلب، تماشا قیلیب توره بېرسنگیز.

 گناهلر یوویلدی

           جوزا آیی‌ نینگ تونلری بیر توتم بۉلسه۔ده، شریف جان اویقوگه تۉییب اذان سېسی بیلن اویغاندی. اۉرنیدن توریب یاستیق اوستیگه اۉتیردی. قرانغیده ناس قوتیسینی پشَمه‌یلب تاپیب آلیب، تیلی‌ آستیگه بیر آتیم ناس تشله‌دی۔ده، تیزّه‌سینی قوچاقلب باشینی قویی سالیب خیالگه چۉمدی...

یره سیگه توز باسمنگ!

«ارسلان بېک، قۉلیده دیپلومی، ایشگه کیره ‌من دېب، بارمه ‌گن اېشیگی، کیرمه گن تېشیگی قالمه دی. اۉزی‌ نینگ ایتیشیچه، بیر ییلدن بېری ایش اختریب ایچیده سوو ایسیمه ‌گن اېمیش. بونیسینی نیمه قیله سیز؟ قنی اېندی، کل بیله ‌دی کله سی، کور بیله ‌دی عصاسی دېگنلریدېک، مېنی تینچ قۉیسه اېدی. کېله بېریب آدمنی دوستلیکدن بیزار قیلگن. اۉزینی بیر عمللب چیده ‌سه بۉلردی۔کو، لېکن او نینگ فلسفه سی آدم‌ نینگ جانیگه تېگه دی»، دېب الفتلر دوره ‌سیده اولرگه سیره اۉخشمه ‌‌گن دوستیم ارسلان بېک‌ نینگ غیبتینی قیلیب اۉتیرگندیم، بیردن اېشیک قۉنغیراغی چلیندی. آره دن بیر لحظه اۉتر۔اۉتمس اۉغلیم یوگوریب کېلیب، آته، ارسلان بېک کېلیبدی، دېدی.